فونداسیون بار همه‌ی طبقات را به زمین می‌رساند. هرچه ساختمان بلندتر و خاک سست‌تر باشد، فونداسیون باید بزرگتر و پرآرماتورتر باشد. ماشینحساب بالای صفحه هزینهی بتن، میلگرد و اجرای کامل فونداسیون را بر اساس مساحت فونداسیون نشان می‌دهد؛ مساحت یک طبقه را وارد کنید، نه جمع همه‌ی طبقات. با فیلتر «نوع خاک» و «مجموع طبقات» گزینهی ساختمانتان را پیدا کنید.
زمین سخت یا سست؟
استاندارد ۲۸۰۰ (آیین‌نامه‌ی طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله) زمین را به چهار نوع تقسیم میکند. این تقسیم بر اساس مشخصات خاک تا عمق سی متری، مثل سرعت موج برشی و نتیجه‌ی آزمایش نفوذ استاندارد، انجام میشود. ماشینحساب نوع ۱ و ۲ را «زمین سخت» و نوع ۳ و ۴ را «زمین سست» حساب کرده است.
- زمین سخت: بار ساختمان را بهتر تحمل میکند، پس فونداسیون کوچک‌تر و کم‌آرماتورتر است.
- زمین سست: فونداسیون باید سطح بیشتری از زمین را درگیر کند و معمولاً بتن و میلگرد بیشتری لازم دارد. در خاک‌های خیلی ضعیف ممکن است بهسازی خاک یا شمع هم لازم شود که در این محاسبه نیست.
نوع زمین را حدس نزنید. آزمایش مکانیک خاک آن را تعیین میکند و مهندس سازه بر اساس آن فونداسیون را طراحی میکند.
تعداد طبقات
با هر طبقه‌ی اضافه، وزن ساختمان و نیروی زلزله بیشتر میشود. در ماشینحساب گزینه‌ها از یک تا ده طبقه آمده‌اند؛ گزینه‌ای را انتخاب کنید که با تعداد کل طبقات ساختمان، از جمله زیرزمین، هم‌خوان است.
انواع فونداسیون
- منفرد: زیر هر ستون یک پی جدا؛ برای بارهای کم و زمین خوب.
- نواری: پی‌های پیوسته زیر ردیف ستون‌ها؛ وقتی پی‌های منفرد به هم نزدیک می‌شوند.
- گسترده: یک دال بتنی زیر کل ساختمان؛ برای ساختمان‌های بلندتر یا زمین سست.
ماشینحساب نوع فونداسیون را جدا نمی‌کند و میانگین مصرف را برای هر متر مربع فونداسیون می‌دهد. نوع واقعی را نقشه‌ی سازه تعیین میکند.
نکته‌های اجرای فونداسیون
- زیر فونداسیون بتن مگر (بتن کم‌سیمان) بریزید تا میلگرد روی خاک نخوابد.
- فاصله‌ی میلگرد تا قالب و زمین (پوشش بتن) را با لقمه‌ی بتنی حفظ کنید.
- بتن را با ویبره متراکم کنید و پس از بتن‌ریزی چند روز مرطوب نگه دارید.
- پیش از بتن‌ریزی، آرماتوربندی را مهندس ناظر بازدید و تأیید کند.
- مبحث هفتم (پی و پی‌سازی) و مبحث نهم (طرح و اجرای ساختمان‌های بتن‌آرمه) مقررات ملی ساختمان مرجع طراحی و اجرای فونداسیون‌اند.
