دیوارها بخش بزرگی از وزن ساختمان و بیشتر عایق حرارتی و صوتی آن را تعیین می‌کنند. انتخاب بین هبلکس، لیکا، آجر و پنل فقط به قیمت نیست؛ جای دیوار (داخلی، بیرونی یا حیاط)، اقلیم و نوع سازه هم مهم است. ماشینحساب بالای صفحه هزینهی مصالح و دستمزد هر متر مربع دیوار را نشان می‌دهد؛ برای دیواری به طول ده و ارتفاع دو متر عدد بیست را وارد کنید و با فیلتر «جنس دیوار» و «ضخامت دیوار» گزینه‌ها را کنار هم ببینید.
انواع دیوار و کاربرد هر کدام
دیوار هبلکس (بلوک سبک اتوکلاوی)
بلوکهای سفید و سبکی از بتن هوادار که در اتوکلاو عمل‌آوری شده‌اند. با چسب مخصوص و درز نازک چیده می‌شوند، نه با ملات ماسه‌سیمان. در ماشینحساب ضخامت ۱۰ سانت برای تیغه‌های داخلی و ۱۵ و ۲۰ سانت برای دیوار پیرامونی آمده است؛ در مناطق خیلی سرد یا خیلی گرم ضخامت ۲۰ سانت بهتر است.
مزایا:
- سبک‌ترین گزینه است و بار مرده و نیروی زلزله‌ی ساختمان را کم می‌کند.
- عایق حرارتی خوبی دارد و نسوز است.
- ابعاد دقیق دارد، سریع چیده میشود و با اره بریده و شیارزنی میشود.
معایب:
- آب جذب می‌کند و پیش از گچ یا سیمان‌کاری آستر و چسب مناسب می‌خواهد.
- برای آویزکردن بار سنگین (کابینت، آبگرمکن) رولپلاک مخصوص لازم است.
- برای دیوار بین دو واحد، عایق صوتی مکمل توصیه میشود.
دیوار بلوک لیکا
بلوک‌هایی از سیمان و دانه‌های رس منبسط‌شده (لیکا). با ملات ماسه‌سیمان چیده می‌شوند و برای تیغه‌های داخلی و دیوار پیرامونی هر دو به کار می‌روند.
مزایا:
- از آجر سبکتر است و عایق حرارتی و صوتی بهتری دارد.
- جذب آبش از بلوکهای اتوکلاوی کمتر است.
- بیشتر بنّاها با اجرایش آشنایند.
معایب:
- از هبلکس سنگین‌تر است.
- با ملات چیده میشود، پس کار کندتر است و مصالح بیشتری مصرف می‌کند.
- لبه‌ی بلوک‌ها شکننده است و ضایعات حمل دارد.
دیوار آجری (آجر گری)
آجر رسی پخته که با ملات ماسه‌سیمان چیده میشود. در ماشینحساب ضخامت ۱۰ سانت برای تیغهی انباری و فضاهای کوچک، ۲۰ سانت برای دیوار محوطه و ساختمان‌های بنایی و ۳۵ سانت برای دیوار حائل یا باربر آمده است.
مزایا:
- محکم و بادوام است و در برابر رطوبت و ضربه مقاوم است.
- میخ و رولپلاک در آن بهخوبی می‌گیرد.
- برای دیوار باربر و حائل گزینه‌ای امتحان‌پس‌داده است.
معایب:
- سنگین است و وزن ساختمان و نیروی زلزله را بالا می‌برد.
- اجرایش کند است و ملات و دستمزد بیشتری می‌خواهد.
- عایق حرارتی ضعیف‌تری از بلوکهای سبک دارد.
برای دیواری که پشتش خاک‌ریزی میشود، دیوار سنگی بهتر از دیوار آجری است.
تری‌دی پنل
هسته‌ای از فوم پلی‌استایرن بین دو شبکه‌ی فولادی که در محل نصب میشود و دو طرفش بتن پاشیده (شاتکریت) میشود. اگر مش قوی‌تر به کار رود، به عنوان دیوار باربر هم قابل استفاده است.
مزایا:
- عایق حرارتی و صوتی خوبی دارد.
- سبک و سریع نصب میشود.
معایب:
- کمتر رایج است و پیمانکار و دستگاه شاتکریت مخصوص می‌خواهد.
- کیفیت و ضخامت بتن پاشیده‌شده تعیین‌کننده است و باید کنترل شود.
دیوار بلوک سیمانی سنگین
بلوکهای توخالی بتنی که برای دیوار حیاط، دور باغ و محوطه مناسباند.
مزایا:
- ارزان و محکم است و در فضای باز دوام خوبی دارد.
معایب:
- سنگین است و عایق حرارتی ضعیفی دارد؛ برای تیغه‌های داخلی ساختمان چندطبقه مناسب نیست.
مقایسه‌ی کوتاه
| جنس | وزن | عایق حرارتی | سرعت اجرا | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| هبلکس | سبک | خوب | سریع | تیغهی داخلی و دیوار پیرامونی |
| بلوک لیکا | متوسط | متوسط تا خوب | متوسط | تیغهی داخلی و دیوار پیرامونی |
| آجر | سنگین | ضعیف | کند | دیوار باربر، حائل و محوطه |
| تری‌دی پنل | سبک | خوب | سریع با تیم مخصوص | دیوار پیرامونی و گاهی باربر |
| بلوک سیمانی سنگین | سنگین | ضعیف | متوسط | دیوار حیاط و باغ |
کدام را انتخاب کنیم؟
- تیغهی داخلی واحد: هبلکس یا لیکای ۱۰ سانتی؛ هبلکس سبکتر و سریعتر است.
- دیوار بین دو واحد: ضخامت بیشتر یا عایق صوتی مکمل؛ دیوار نازک سبک صدا را کامل نمیگیرد.
- دیوار پیرامونی ساختمان: هبلکس یا لیکای ۱۵ تا ۲۰ سانتی، یا تری‌دی پنل؛ در اقلیم سرد و گرم ضخامت بیشتر.
- دیوار حیاط و باغ: بلوک سیمانی یا آجر ۲۰ سانتی.
- دیوار حائل یا باربر: آجر ۳۵ سانتی یا دیوار سنگی، با طراحی مهندس.
نکته‌های اجرای دیوار
- پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ به طراحی و اجرای اجزای غیرسازه‌ای می‌پردازد؛ دیوارهای غیرسازه‌ای باید به سازه مهار شوند. وال‌پست و وال‌مش دو روش رایج آن‌اند.
- مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان (صرفه‌جویی در مصرف انرژی) عایق‌بودن دیوارهای بیرونی را لازم می‌داند؛ جنس و ضخامت دیوار پیرامونی را با آن هماهنگ کنید.
- بلوک سبک را با همان چسبی بچینید که تولیدکننده توصیه کرده و پیش از اندود، آستر مناسب بزنید.
- درز بالای دیوار زیر سقف را با مصالح انعطاف‌پذیر پر کنید تا با حرکت سازه ترک نخورد.
