سقف بیشترین سهم بتن و میلگرد اسکلت را دارد و انتخاب سیستمش روی وزن ساختمان، ارتفاع طبقه و سرعت اجرا اثر می‌گذارد. ماشینحساب بالای صفحه هزینهی سقف کامل، یعنی تیرهای بتنی همراه با تیرچهها یا قالب وافل، را برای هر متر مربع زیربنا حساب می‌کند. با دو فیلتر «نوع سقف» و «دهانه‌ی سقف» گزینه‌ی نزدیک به نقشه‌تان را پیدا کنید. دهانه یعنی بیشترین فاصلهی بین دو تکیهگاه (تیر یا دیوار) که سقف باید از رویش رد شود.
سیستم‌های سقف در ماشینحساب
سقف تیرچه بتنی (تیرچهبلوک)
تیرچههای پیش‌ساخته‌ی بتنی کنار هم چیده می‌شوند، بین آن‌ها بلوک فوم یا سفالی قرار می‌گیرد و رویش میلگرد حرارتی و بتن ریخته می‌شود. رایج‌ترین سقف ساختمان‌های مسکونی کوچک و متوسط است.
مزایا:
- اجرای ساده و آشنا برای بیشتر پیمانکاران.
- مصالح در همه‌جا در دسترس است.
معایب:
- برای دهانههای بزرگ مناسب نیست و تیرچهها سنگین می‌شوند.
- در زمان بتن‌ریزی به شمع‌بندی زیادی نیاز دارد.
سقف تیرچه فلزی با تیر بتنی
به جای تیرچه‌ی بتنی، تیرچههای فلزی جوش‌داده‌شده به کار می‌رود و بقیه‌ی اجزا مثل تیرچهبلوک است.
مزایا:
- سبک‌تر از تیرچه‌ی بتنی است و حمل و نصبش سادهتر است.
- برای دهانههای متوسط انعطاف بیشتری دارد.
معایب:
- کیفیتش به کیفیت جوشکاری تیرچهها وابسته است.
- تیرچه‌ی فلزی پیش از بتن‌ریزی باید در برابر زنگ‌زدگی محافظت شود.
سقف وافل یکطرفه و دوطرفه
به جای بلوک، قالب‌های پلاستیکی یا فلزی قابل برداشت در سقف گذاشته می‌شود و پس از بتن‌ریزی بیرون می‌آید. نتیجه سقفی با تیرچههای بتنی درجا و حفره‌های منظم است. در وافل یکطرفه تیرچهها در یک جهتاند و در وافل دوطرفه در دو جهت، که آن را مستحکمتر می‌کند و برای دهانههای مربع‌شکل مناسبتر است.
مزایا:
- برای دهانههای بزرگ مناسب است؛ در ماشینحساب تا دوازده متر آمده است.
- بلوک فوم ندارد و قالب‌ها بارها استفاده می‌شوند.
- نسبت به دال توپر، بتن کمتری مصرف می‌کند.
معایب:
- پیمانکار باتجربه و قالب مخصوص لازم دارد.
- زیر سقف صاف نیست و معمولاً سقف کاذب می‌خواهد.
- دستمزد اجرایش بیشتر از تیرچهبلوک است.
مقایسه‌ی کوتاه
| سیستم | دهانه در ماشینحساب | بلوک فوم | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| تیرچه بتنی | تا ۸ متر | دارد | ساختمان مسکونی با دهانه‌ی کوچک و متوسط |
| تیرچه فلزی + تیر بتنی | تا ۸ متر | دارد | دهانه‌ی متوسط و نیاز به وزن کمتر |
| وافل یکطرفه | ۶ تا ۱۲ متر | ندارد | دهانه‌ی بزرگ در یک جهت، پارکینگ و تجاری |
| وافل دوطرفه | ۶ تا ۱۲ متر | ندارد | دهانه‌ی بزرگ در دو جهت و بار بیشتر |
ایمنی فوم سقفی
در سقف تیرچهبلوک معمولاً از بلوک پلی‌استایرن (یونولیت) استفاده می‌شود. پژوهش مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی نشان داده که حتی نوع کندسوز این بلوک‌ها در آتش رفتار خطرناکی دارد و باید با پوششی که به صورت مکانیکی به سقف بسته شده، مثل رابیتس و گچ یا سقف کاذب مناسب، از آتش محافظت شود. فوم را رها و بی‌پوشش نگذارید.
نکته‌های اجرای سقف
- سیستم سقف و دهانه را نقشهی سازه تعیین می‌کند؛ از ماشینحساب برای مقایسه‌ی هزینهی گزینه‌ها استفاده کنید، نه برای طراحی.
- شمع‌بندی زیر سقف را تا رسیدن بتن به مقاومت کافی برندارید.
- میلگرد حرارتی و میلگردهای ممان منفی را مطابق نقشه اجرا کنید؛ حذفشان ترک‌خوردگی سقف را در پی دارد.
- بتن سقف را مرطوب نگه دارید تا ترک جمع‌شدگی نخورد.
